Tạp chí Phòng cháy và chữa cháy điện tử

Ngày 05/9/2026, tại Lễ Khai giảng năm học mới 2026 – 2027, đồng chí Trung tướng, PGS, TS Lê Quang Bốn – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH) đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, Tạp chí Phòng cháy và chữa cháy điện tử - Học viện PCCC và CNCH trân trọng đăng tải toàn văn bài phát biểu của đồng chí Giám đốc.

Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 về Chiến lược An ninh quốc gia đặt ra những yêu cầu mới đối với bảo đảm an ninh con người, quản trị rủi ro, an ninh hệ thống và năng lực ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống, phi truyền thống. Từ góc độ đào tạo, những yêu cầu này làm thay đổi chuẩn năng lực của nguồn nhân lực phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Bài viết phân tích ba chuyển đổi lớn trong nhận thức và đề xuất mô hình năm nhóm năng lực cốt lõi; trên cơ sở đó làm rõ bốn vấn đề trọng tâm cần đổi mới trong mục tiêu, chương trình, phương pháp, đội ngũ, hạ tầng và cơ chế gắn đào tạo với thực tiễn. Kết quả nghiên cứu cho thấy đổi mới đào tạo nguồn nhân lực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) cần được nhìn nhận như một bộ phận trực tiếp của xây dựng năng lực quốc gia về bảo đảm an ninh con người và an ninh quốc gia.

Các mô hình trong phong trào Toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) tại các khu dân cư ngày càng có vị trí, vai trò quan trọng trong việc lan tỏa kiến thức, kỹ năng và xây dựng văn hóa an toàn PCCC, CNCH cho cộng đồng, trong đó có sự đóng góp to lớn của lực lượng Dân phòng. Bài viết trên cơ sở làm rõ vai trò và thực tiễn lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH hướng dẫn, xây dựng lực lượng Dân phòng đối với việc tổ chức hoạt động của các mô hình trong phong trào Toàn dân PCCC, CNCH tại khu dân cư trên địa bàn Thành phố Hà Nội; từ đó, đề xuất các giải pháp xây dựng lực lượng Dân phòng góp phần tổ chức thực hiện hiệu quả hoạt động của các mô hình trong phong trào Toàn dân PCCC, CNCH tại khu dân cư trên địa bàn Thành phố thời gian tới.

Bài viết tập trung phân tích công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đối với kho bảo quản vật liệu nổ công nghiệp trên địa bàn tỉnh Điện Biên, rút ra những kết quả đạt được, những hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp góp phần tăng cường công tác PCCC đối với các kho vật liệu nổ công nghiệp trên địa bàn tỉnh thời gian tới.

Bài viết tập trung phân tích những kết quả đạt được trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến thức, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) trên địa bàn Thành phố Hà Nội, trên cơ sở đó, chỉ ra hạn chế, nguyên nhân và đề xuất những vấn đề cần chú ý trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thời gian tới.

Bài viết phân tích sự cần thiết đưa đánh giá rủi ro cháy, nổ trở thành một thành tố của phương thức quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (PCCC, CNCH); làm rõ các yếu tố cơ bản để đánh giá rủi ro tại cơ sở; cách đánh giá tổng hợp thành rủi ro chung của cơ sở. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất lộ trình áp dụng đánh giá mức độ rủi ro cháy, nổ tại Việt Nam.

Bài viết tập trung phân tích, làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý có liên quan đến trách nhiệm trong bảo đảm an toàn về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đối với các công trình di tích lịch sử - văn hóa, trên cơ sở đó, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan trong quan hệ phối hợp, góp phần bảo đảm an toàn về PCCC cho các công trình di tích lịch sử - văn hóa, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Bài báo này đề xuất phương pháp thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp học phần Toán tại Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH) nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về năng lực ứng dụng trong thực tiễn của ngành. Phương pháp được xây dựng dựa trên hai hướng tiếp cận chính: (1) tích hợp nội tại, kết nối các lĩnh vực Giải tích, Đại số, và Xác suất thống kê để hình thành tư duy toán học hệ thống; và (2) tích hợp liên môn, gắn kết kiến thức toán học với các môn học cơ sở và chuyên ngành PCCC. Thông qua việc thiết kế các chủ đề dạy học dựa trên các bài toán thực tiễn như bài toán truyền nhiệt, phân tích động lực học đám cháy và tối ưu hóa chiến thuật chữa cháy, bài báo làm rõ khả năng vận dụng phương pháp tiếp cận này nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy, phát triển năng lực tư duy định lượng và kỹ năng giải quyết vấn đề cho sinh viên.

Công tác lấy ý kiến phản hồi từ các bên liên quan là một hoạt động thường xuyên, có vai trò quan trọng trong bảo đảm và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học trong và ngoài ngành Công an. Trong những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai, thực hiện có hiệu quả hoạt động lấy ý kiến phản hồi để hướng tới xây dựng đội ngũ giảng viên có phẩm chất đạo đức tốt, trách nhiệm, yêu ngành yêu nghề nghiệp và trình độ chuyên môn sâu; đồng thời tạo thêm kênh thông tin trong việc điều chỉnh, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và phục vụ cho công tác tự đánh giá, đánh giá ngoài của cơ sở giáo dục. Bài viết này khái quát thực trạng, đánh giá kết quả đạt được, nêu lên những tồn tại, hạn chế, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác lấy ý kiến phản hồi từ các bên liên quan đối với hoạt động giáo dục, đào tạo tại Học viện trong thời gian tới.

Sự phát triển nhanh của xe điện tại Việt Nam đang làm gia tăng số lượng garage có xe điện và đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH). Bài viết phân tích các đặc trưng nguy hiểm cháy của garage có xe điện, tập trung vào nguy cơ phát sinh cháy, cháy lan giữa các phương tiện, tích tụ khói trong không gian kín và những khó khăn trong công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Trên cơ sở tổng hợp các nghiên cứu trong và ngoài nước kết hợp với phân tích các quy định hiện hành của Việt Nam, bài viết đề xuất các giải pháp bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo hướng phát hiện cháy sớm, kiểm soát cháy lan, chống tụ khói và thoát khói, tích hợp các hệ thống kỹ thuật và nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành garage. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở khoa học phục vụ hoàn thiện các quy định, tiêu chuẩn và giải pháp bảo đảm an toàn PCCC và CNCH đối với garage có xe điện ở Việt Nam.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về liêm chính học thuật và an ninh tư tưởng. Bài viết phân tích thực trạng ứng dụng AI trong học tập các học phần Lý luận chính trị của học viên Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ. Từ việc nhận diện các rủi ro sai lệch thông tin và thao túng tâm lý, bài báo đề xuất hệ thống giải pháp định hướng sử dụng AI gắn liền với trách nhiệm đạo đức. Trọng tâm là nâng cao năng lực thẩm định dữ liệu, thực hành kỹ năng kiểm chứng chéo và tuân thủ đạo đức số. Quá trình này giúp học viên làm chủ công nghệ, đồng thời góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.

Trên cơ sở khảo sát thực trạng quan hệ phối hợp giữa Cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH với Cơ quan Cảnh sát điều tra trong xác minh, giải quyết vụ cháy, bài viết phân tích, làm rõ vị trí, ý nghĩa quan hệ phối hợp giữa giữa hai Cơ quan và kiến nghị trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) trong bối cảnh đô thị hóa, công nghiệp hóa, chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và sự xuất hiện của nhiều nguy cơ cháy, nổ, sự cố, tai nạn mới. Thực tiễn đó cho thấy cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ công tác PCCC và CNCH. Bài viết phân tích cơ sở và yêu cầu của liên kết “ba nhà”, nhận diện một số hạn chế từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong công tác PCCC và CNCH.

Hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH) của học viên tại Học viện Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC và CNCH) là nhiệm vụ hàng đầu không thể thiếu trong các hoạt động góp phần nâng cao chất lượng học tập của học viên. Bài viết khẳng định hoạt động NCKH của học viên tại Học viện PCCC và CNCH trong những năm gần đây không ngừng được quan tâm, đổi mới, tăng cường tính khoa học, sáng tạo nhằm đạt hiệu quả cao nhất, đào tạo những thế hệ học viên chuyên ngành PCCC và CNCH không chỉ mạnh về lĩnh vực chuyên ngành, hoạt động chuyên môn thực tế mà còn nâng cao nhận thức tư duy khoa học để học viên có thể tiếp cận nhằm gắn kết giữa lý luận với thực tiễn; đánh giá kết quả đạt được trong hoạt động NCKH của học viên, những thuận lợi khó khăn trong quá trình thực hiện. Trên cơ sở đó, bài viết đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên tại Học viên PCCC và CNCH.

Công an cấp xã với vị trí gần dân, sát cơ sở, là lực lượng có mặt sớm nhất khi xảy ra cháy, tai nạn, sự cố và là một trong những cơ quan có nhiệm vụ xác minh, giải quyết vụ cháy. Trên cơ sở quy định của pháp luật, bài viết phân tích thực trạng quan hệ phối hợp giữa Công an cấp xã với lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong xác minh, giải quyết vụ cháy, đặc biệt là những đặc thù đặt ra tại địa bàn đô thị và khu công nghiệp.