VẬN DỤNG BIỆN PHÁP KHOA HỌC KỸ THUẬT TRONG PHÒNG NGỪA VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY, CỨU NẠN, CỨU HỘ Ở VIỆT NAM

APPLICATION OF SCIENTIFIC AND TECHNICAL MEASURES IN PREVENTING VIOLATIONS OF THE LAW ON FIRE PREVENTION, FIRE FIGHTING, AND RESCUE IN VIETNAM

Các tác giả

    Phạm Khắc Thể *

Các tệp bổ sung

Ngày gửi bài: 21-05-2026
Ngày duyệt bài: 19-06-2026
Ngày xuất bản: 20-06-2026
Tóm tắt:

Phòng ngừa vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) là yêu cầu có ý nghĩa quyết định trong bảo vệ tính mạng, tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức và hân dân. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, gia tăng nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, kho bãi, cơ sở dịch vụ, phương tiện sử dụng pin lithium, vật liệu mới và các loại hình nguy cơ cháy, nổ phức tạp, phương thức quản lý dựa chủ yếu vào tuyên truyền, kiểm tra định kỳ và xử phạt sau vi phạm không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn. Bài viết phân tích cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc vận dụng biện pháp khoa học kỹ thuật trong phòng ngừa vi phạm pháp luật về PCCC&CNCH ở Việt Nam; đánh giá những kết quả bước đầu, chỉ ra hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm chuyển mạnh từ quản lý hành chính, thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, cảnh báo sớm, giám sát liên tục, kiểm tra theo rủi ro và hỗ trợ tuân thủ pháp luật tại cơ sở.

Từ khoá:
khoa học kỹ thuật, phòng ngừa vi phạm pháp luật, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, chuyển đổi số, quản lý rủi ro

Abstract:

Preventing violations of the law on fire prevention, firefighting, and rescue is a decisive requirement in protecting the lives and property of the State, agencies, organizations, and the people. In the context of rapid urbanization, the increasing number of mixed-use buildings for residential and commercial purposes, warehouses, service facilities, vehicles using lithium batteries, new materials, and various complex fire and explosion risks, management methods based mainly on education, periodic inspections, and post-violation sanctions no longer fully meet practical requirements. This article analyzes the theoretical, legal, and practical foundations for applying scientific and technical measures in preventing violations of the law on fire prevention, fire fighting, and rescue in Vietnam; assesses initial achievements; identifies limitations and their causes; and on that basis proposes solutions to promote a strong shift from administrative and manual management to data-driven management, early warning, continuous monitoring, risk-based inspection, and support for legal compliance at the grassroots level.

Keywords:
science and technology, preventing violations of the law, fire prevention and fighting, rescue, digital transformation, risk management

Tài liệu tham khảo

1. Quốc hội (2024), Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, ban hành ngày 29/11/2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, Hà Nội.

2. Chính phủ (2025), Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Hà Nội.

3. Chính phủ (2025), Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Hà Nội.

4. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội.

5. National Institute of Standards and Technology - NIST, Standard Test Methods for Response Robots.

6. National Fire Protection Association - NFPA, Review of Smart Features of Buildings and Systems Impacting Fire, Electrical and Life Safety, 2025.